TGB - KİŞİ GÜVENLİK BELGELERİ
- Orhan Baba

- 17 Ara 2024
- 9 dakikada okunur
Güncelleme tarihi: 1 Ara 2025
1. GENEL:
a. Kişi Güvenlik Belgesi - KGB; kişinin, görevi gereği bilmesi gereken gizlilik dereceli bilgi, belge, malzeme veya projeye nüfuz edebilmesini sağlayan ve/veya bu gibi gizlilik dereceli bilgi, belge ve malzemenin bulunduğu Kontrollü Oda veya gizlilik dereceli projelerin yürütüldüğü Kontrollü Bölgelere veya gizlilik dereceli yerlere giriş iznini gösteren bir belgedir. Savunma sanayii alanında faaliyet gösterecek kuruluşlarda çalışan, kuruluş ve proje güvenliğinin sağlanması amacıyla, hakkında yapılan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması sonucunda durumu uygun bulunan kişiler için Savunma Sanayii Milli Güvenlik Makamı -MAKAM tanzim edilir.
b. Görevlendirilen kişinin nüfuz edebileceği en üst gizlilik derecesinin seviyesi, tanzim edilen KGBnde belirtilir. Burada konu edilen şahıslar, savunma sanayii projelerinde görev üstlenecek/görevlendirilecek, proje üzerinde görüşme ve çalışma yapabilecek, proje toplantılarına veya gizlilik dereceli konuların görüşüldüğü brifing ve demonstrasyonlara katılabilecek kişiler veya bunların temsilcileridir.
c. Belgelendirme işlemleri, şahısların görev aldığı kuruluşların talebi ile başlatılabileceği gibi, Proje Makamının talebi ile de başlatılabilir. Kuruluş tarafından yapılan başvurularda, gizlilik dereceli bilgi, belge ve malzemeye nüfuz etmesi gerekli her personel listeye dâhil edilir. Gizlilik dereceli bilgi, belge, malzeme veya projeye nüfuz etmeyecek personel (5188 sayılı Kanun kapsamında görevlendirilen güvenlik görevlisi, bahçıvan, temizlik görevlisi, yemekhane görevlisi, şoför, stajyer, bekçi, sağlık görevlisi, muhasebe personeli vs.) için başvuru yapılmaz.
ç. Bilmesi Gereken Prensibi gereği, KGB bulunsa dahi ilgisi olmayan şahısların gizlilik dereceli projelerde görev üstlenmesine veya gizlilik dereceli herhangi bir bilgi, belge veya malzemeye nüfuz etmesine müsaade edilmez. Güvenlik önlemleri ve gerekli kontroller, çalışmayı planlayarak yürüten, toplantı veya brifingi tertipleyen makamın sorumluluğunda alınır ve yapılır.
d. Çifte vatandaşlığı olan Türkiye Cumhuriyeti uyruklu kişiler için gerekli tahkikat sonucunda KGB verilebilir.
e. Kuruluşlarca Tesis Güvenlik Belgesi – TGB alınan/alınacak tesislerinde Millî Güvenlik Makamı izni olmaksızın yabancı uyruklu personel çalıştırılmaz.
f. Kuruluşlarda çalışan yabancı uyruklu kişilerin kimlikleri ve varsa kendi ülkelerinin yetkili makamlarından alınmış Kişi Güvenlik Belgeleri veya muadili belgeler hakkında MAKAMa bilgi verilir. Bu bilgiler, MAKAM, gerekli görülen durumlarda, zamana bağlı olmaksızın, uygun görülecek yollardan ve yerlerden araştırılabilir. Araştırma sonucunun olumsuz çıkması durumunda, derhâl ilgili kuruluş uyarılır, yabancı şahsın gizlilik dereceli projede görev alması ve gizlilik dereceli bilgi, belge veya malzemeye erişmesi engellenir.
g. NATO gizlilik dereceli TGB bulunan kuruluşlarca talep edilen NATO gizlilik dereceli Kişi Güvenlik Belgeleri, Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilâtı Merkez Kurulu Başkanlığı adına MAKAM düzenlenir. Anılan Kişi Güvenlik Belgeleri yurt içi kullanım için geçerli olup, yurt dışı KGB ihtiyaçları, Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilâtı Merkez Kurulu Başkanlığınca değerlendirilir.
ğ. KGBne sahip personelin, her altı ayda bir olmak üzere, kuruluşlar tarafından adli sicil takibi yaptırılır (Adli sicil takibinde ilgili personelin “adli sicil ve arşiv kaydı” olmadığına dair yazılı beyanı yeterli kabul edilebilir.). KGBne sahip personelin adli kovuşturmaya maruz kalması veya herhangi bir sebeple hüküm giymesi ve/veya adli sicil takibi sonrasında bir problemle karşılaşılması durumunda, bu durum ivedilikle MAKAMa bildirilir. MAKAMın görüşü alınana kadar geçen süre içinde söz konusu personelin gizlilik dereceli bilgi, belge, malzeme ve projeye nüfuz etmesi engellenir.
h. KGBnin süresinin dolması veya kişinin kuruluştan ayrılması halinde, kuruluş tarafından KGBnin iptal edilmesine yönelik ivedilikle MAKAMa bilgi verilir. Fiziki olarak düzenlenmiş olan NATO KGB Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı Merkez Kurulu Başkanlığına iade edilir.
ı. Genelkurmay Başkanlığınca yaptırılan güvenlik soruşturması sonucunda Kripto Güvenlik Belgesi ile belgelendirilen kuruluş personeli için, güvenlik soruşturması yapılmaksızın KGB verilmesi hususunda MAKAM yetkilidir. Benzer şekilde MAKAM yaptırılan güvenlik soruşturması sonucunda KGB verilen personele, Kripto Güvenlik Belgesi verilmesi hususunda Millî Savunma Bakanlığı yetkilidir.
i. TGB başvurusunda bulunmayan kuruluşlar, KGB başvurusu yapamaz. Kuruluşlar tarafından, TGB ve KGB almak için eş zamanlı başvuru yapılır.
l. Birden fazla kuruluşta hissedar ve yönetim kurulu üyesi görevlerinde bulunan kişilere sadece bir kuruluş üzerinden KGB verilir. Söz konusu KGB’nin diğer kuruluşlarda da geçerliliği Millî Güvenlik Makamınca kayda alınarak sağlanır.
m. NATO ve Millî gizlilik dereceli TGB bulunan kuruluş personeline sadece Millî gizlilik dereceli KGB, sadece NATO gizlilik dereceli TGB bulunan kuruluş personeline ise Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı Merkez Kurulu Başkanlığı adına NATO gizlilik dereceli KGB tanzim edilir.
2. KİŞİ GÜVENLİK BELGESİ İÇİN BAŞVURU:
a. Şahıs şirketi statüsünde olan kuruluşların hissedarlarının tamamı, anonim şirket statüsünde olan kuruluşların ise ortaklarından, gizlilik dereceli bilgi, belge ve malzemeye nüfuz etmesine yönetim kurulu kararı ile izin verilen hissedarlar ile bu kuruluşların yönetim kurulu üyeleri, genel müdür ve genel müdür yardımcıları, güvenlik koordinatörü ile gizlilik dereceli bilgi, belge ve malzemeye nüfuz etmesi muhtemel personeli için KGB alınması maksadıyla, başvuru evrakları ile birlikte, kuruluş tarafından MAKAMa başvuru yapılır.
b. 5201 sayılı Kanunun 4’üncü maddesi gereğince yayımlanan Kontrole Tâbi Liste kapsamında yürütülen AR-GE projelerinde, ön fizibilite ve fizibilite etüdü hazırlama çalışmalarında, danışmanlık faaliyetlerinde veya panel, komisyon çalışmalarında görev alması öngörülen ve bir kuruluşa bağlı olarak çalışmayan, gizlilik dereceli bilgi, belge ve malzemeye nüfuz etmesi muhtemel akademisyen personelin KGB alması maksadıyla;
(1) Söz konusu faaliyetlerin TGBye sahip bir kuruluş marifetiyle gerçekleştirilmesi durumunda, akademisyen personelin KGB başvurusu, Tesis Güvenlik Belgesine sahip kuruluş tarafından, başvuru evrakları ve Proje Makamı oluru ile MAKAMa gönderilir.
(2) Gizlilik dereceli proje faaliyetlerinin üniversite/enstitünün TGB olan bir bölgesinde gerçekleştirilmesi durumunda, ilgili akademisyen personel için KGB alınması maksadıyla, başvuru evrakları ile birlikte, TGB alan üniversitenin/enstitünün ilgili birimi tarafından MAKAMa başvuru yapılır.
(3) Gizlilik dereceli proje faaliyetlerinin doğrudan, TGB olmayan bir bölgede akademisyen personel tarafından gerçekleştirilmesinin ve gizlilik dereceli bilgi, belge ve malzemeye nüfuz edilmesinin söz konusu olması durumunda, gizlilik dereceli çalışmaların tamamının Proje Makamı kontrol ve sorumluluğunda Proje Makamınca belirlenecek Kontrollü Bölgede yapılması sağlanır. Anılan personel için KGB alınması maksadıyla gerekli başvuru, ilgili evraklarla birlikte, Proje Makamı tarafından MAKAMa yapılır.
c. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması istenen her bir şahıs için,
(1) İçişleri Bakanlığının yürürlükteki Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmelik esaslarına göre aynı sayfada olacak şekilde tanzim edilmiş, fotokopi olmayan fotoğraflı ve ıslak imzalı “Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Formu” ve “Nüfus Cüzdanı Sureti”,
(2) Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nden temin edilecek 15 günü geçmemiş Adli Sicil Belgesi/Sabıka Kaydı (Biri asıl, ikisi onaylı fotokopi olabilir. Kişinin kaydına rastlanmışsa, kayıtla ilgili mahkeme kararı gibi açıklayıcı bilgi ve belge eklenir.),
(3) T.C. Kimlik Numarası bulunan nüfus cüzdanı aslının arkalı önlü bir adet fotokopisi sıraya konularak zımbalanır ve bu şekilde üç takım hazırlanarak EK-Ğ’de yer alan başvuru yazısına eklenir.
ç. Adli Sicil Belgesinde yer alan bilgiler nüfus cüzdanının aslına uygunluğu kontrol edilerek başvuru evraklarına eklenir, Resmî Kuruma hitaben alınmayan ve nüfus cüzdanı bilgileri ile örtüşmeyen Adli Sicil Belgeleri başvuru evrakları ile birlikte kuruluşa iade edilir.
d. Güvenlik soruşturması sırasında, ilgili personelin ikamet (oturma) adresinin değişmesi veya bu adreste bulunamaması durumunda; MAKAM tarafından, KGB talep eden kuruluştan ihtiyaç duyulan bilgiler/evraklar yeniden istenir.
e. Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Formunun her bir suretine 4,5x6 cm ebadında, son altı ay içinde ön cepheden çekilmiş renkli vesikalık fotoğraf yapıştırılır. Fotoğrafların kenarındaki fazlalıklar uygun bir şekilde kesilerek ince bir katı alındıktan sonra sadece zamkla veya benzeri bir yapıştırıcı ile yapıştırılır ve kesinlikle tel zımba veya toplu iğne kullanılmaz. Fotoğraflar, kuruluş yetkilisi tarafından mühür veya kaşe ile onaylanır. Resimli formların fotokopi ile çoğaltılmış suretleri kabul edilmez.
g. Güvenlik Soruşturmasına ilişkin başvuru evrakları eksik doldurulmuşsa üç ay süre verilerek başvuru evrakları iade edilir, bu süre sonunda kuruluş tarafından geri bildirim olmadığı takdirde, söz konusu başvuru iptal edilmiş sayılır.
ğ. KGB alınması için hazırlanan başvuru evrakları üçer takım olacak şekilde harmanlanarak ve EK-Ğ’de yer alan başvuru yazısına eklenerek siyah klasörde gönderilir. Kargo ile kişi adına gönderilen başvurular ve/veya evraklar kabul edilmez.
h. İstenilen bilgiler, güvenlik soruşturması yapacak kurumlar için gerekli bilgiler olup, bunun dışında hiç bir nedenle açıklanmaz ve kullanılmaz.
3. KİŞİ GÜVENLİK BELGESİ VERİLMESİ:
a. Kuruluşlar tarafından KGB talep edilen personel için, 5202 sayılı Kanunun dördüncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması, MAKAMın talebi üzerine, mevzuata uygun olarak Millî İstihbarat Teşkilâtı MİT Müsteşarlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü veya mahalli mülki idare amirlikleri tarafından yaptırılır. Sonuç, MAKAMa bildirilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu uygun olanlar ile hakkında belgelendirmeye engel teşkil edebileceği değerlendirilen tereddütlü hususlar bulunan personel için KGB tanzim edilip edilemeyeceğine ilişkin gerektiğinde hukuki mütalaa sonrası uygun bulunan kişilere, MAKAM tarafından istenilen gizlilik derecesinde, en fazla beş yıl süreyle geçerli KGB tanzim edilir.
b. Beş yıl sonunda yenilenmesi talep edilecek KGB için altı ay önceden yenileme talebinde bulunulur. Yenilemede de ilk başvuru gibi bütün işlemler aynen tekrar edilir. MAKAM, yenileme süreci başlatılan, süresi dolan KGB yenisi tanzim edilene kadar kullanıma devam edilir.
c. Kuruluşlarca süresi dolan KGBnin yenilenmemesi durumunda ise belgenin süresinin bitimini müteakip en geç 15 gün içinde MAKAMına iade edilir.
ç. ÇOK GİZLİ gizlilik dereceli bilgi, belge, malzeme veya projeye nüfuz etmelerine izin verilecek Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının söz konusu gizlilik derecesine uygun olarak KGB ile belgelendirilmesi, Proje Makamlarının oluru ve teklifi çerçevesinde MAKAM yetkisindedir.
d. Kuruluş yetkilisince, MAKAM KGB tanzim edilip kuruluşa gönderilmesini müteakip, kuruluş tarafından, EK-H’de yer alan beyanname, KGB verilen şahıslara asgari olarak büyük harfle yazılmış kısımları elle yazdırılarak imzalatılır ve kuruluş tarafından onaylanır. Beyannameler, kuruluş tarafından muhafaza edilir.
e. KGB süresi dolmadan ayrılan kişinin, bir başka kuruluşta çalışması ve kuruluşun anılan personel için yeni kuruluşta başladığı tarihten itibaren iki ay içinde kalan süreyi kullanmak üzere talepte bulunması halinde Adli Sicil Belgesi, nüfus cüzdanının arkalı önlü fotokopisi ve adli sicil kaydının da uygun olması durumunda, yeni bir soruşturma yapılmaksızın, KGBni, kalan süre kadar yeni kuruluş üzerinden kullandırmaya MAKAM yetkilidir.
f. KGB, kimlik kartı yerine kullanılamaz, Kuruluş Güvenlik Koordinatörü tarafından Kontrollü Odada muhafaza edilir. Gizlilik dereceli bilgi, belge ve malzemenin bulunduğu Kontrollü Oda ve gizlilik dereceli proje çalışmalarının yürütüldüğü Kontrollü Bölgelere veya gizlilik dereceli yerlere girecek ve ilgili makamlar tarafından düzenlenen toplantı, brifing, demonstrasyon vs. gibi gizlilik dereceli faaliyetlere katılacak personelden talep edilmesi durumunda, Kuruluş Güvenlik Koordinatörü tarafından ilgili personele zimmet karşılığı belirli süreyle KGB teslim edilebilir.
g. KGBnin geçerlilik süresi içinde evlilik ve boşanma nedeniyle olabilecek soyadı değişikliklerinde, Güvenlik Koordinatörünce Makama yazılı olarak bilgi verilir.
ğ. Kişi Güvenlik Belgeleri, Tesis Güvenlik Belgesinin gizlilik derecesi seviyesinden daha üst seviyede gizlilik derecesinde tanzim edilmez. KGBnin gizlilik derecesi seviyesi TGBnin eşiti ve/veya alt seviyesinde tanzim edilebilir. Özel durumlarda MAKAM yetkilidir.
h. Makamca KGB tanzim edilen kuruluş personelinin daimi giriş kartına, Tesis Güvenlik Koordinatörü -TGK tarafından Güvenlik Belgesinin gizlilik derecesi ve geçerlilik tarihi bilgilerinin işlenmesi veya bandrol/etiket şeklinde yapıştırılması sağlanır.
4. KİŞİ GÜVENLİK BELGESİ VERİLMEYECEK HÂLLER:
a. Durumları aşağıdaki bentlere uyanlara KGB verilmez.
(1) Kasıtlı bir suç nedeniyle bir yıl veya daha fazla süreli hapis cezası alanlarla, cezası ya da mahkûmiyeti ertelenmiş, seçenek yaptırımlara çevrilmiş veya affa uğramış olsa bile; cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, her türlü sahtecilik, Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar, Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçları ile hırsızlık, yağma, nitelikli mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflas, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma, kullanmak amacıyla bulundurma, kabul etme, satın alma, kullanılmasını kolaylaştırma, imal ve ticaretini yapma, fuhuş, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, zimmet, irtikâp, rüşvet, görevi kötüye kullanma, göreve ilişkin sırrın açıklanması, iftira, suç uydurma, yalan tanıklık, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama, kaçakçılık, suç işlemek amacıyla örgüt kurma, 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanuna muhalefet suçlarından mahkûm olanlar,
(2) Yukarıdaki bentte sayılan suçlar nedeniyle haklarında soruşturma veya kovuşturma yürütülenlerle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olanlardan; mevcut bilgi, belge delil, görev safahatı gibi hususlar da dikkate alınarak yapılacak değerlendirme sonucunda KGB verilmesi sakıncalı görülenler,
(3) 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununda belirtilen mavi kart uygulaması kapsamında olanların hakları saklı kalmak kaydıyla, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkanlar veya çıkarılanlarla yabancı uyruklu olanlar,
(4) Herhangi bir sabotaj, isyan, casusluk, vatana ihanet hareketine katılanlar ve bu hareketlere katılanlara yardımda bulunanlarla, görevi olmaksızın ya da haklı bir sebebe dayanmaksızın herhangi sabotör veya casusla ya da hasım bir devletin temsilcileriyle temas kurmuş olanlar,
(5) Sır saklayamamak, akıl hastalığı, alkoliklik, unutkanlık ve sara gibi güvenliği tehlikeye düşürecek durumları tespit edilenler,
(6) Atatürk İlke ve İnkılâplarına aykırı davranışta bulunanlar.
b. Durumları (1) ve (2) numaralı bentler kapsamında değerlendirilen ve haklarındaki tereddütler giderilemeyen kişiler hakkında Bakan onayı alınır.
(7) Millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyelik veya iltisakın ya da bunlarla irtibatı tespit edilenler.
5. KİŞİ GÜVENLİK BELGESİ KAYITLARI:
Kuruluşlarca, gizlilik dereceli projede görev alan personel ile ilgili kayıtlar tutulur. Bu kayıtlar, MAKAM planlı veya plansız olarak gerek görüldükçe gözden geçirilir. MAKAM bir şahsın gizlilik dereceli görevde çalışmasının güvenlik açısından uygun olmadığı yönünde bir duyum alındığı takdirde o şahsın güvenlik tahkikatı yeniden, yaptırılabilir.
6. KİŞİ GÜVENLİK BELGESİNİN İPTALİ:
a. KGBnin iptalini gerektiren hususlar aşağıda belirtilmiştir:
(1) KGBnin kaybedildiğine ilişkin hususun, KGBnin hükümsüzlüğüne ilişkin olarak ülke genelinde yayınlanan tirajı yüksek üç gazeteden birinde yer alan ilan ve kaybetme gerekçeleri ve kuruluş tarafından tutulacak tutanak ile birlikte MAKAMa bildirilmesi,
(2) MAKAM tarafından, KGB bulunan personel hakkında, belgenin geçerlilik süresi içinde yaptırılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması,
(3) KGB verilmesi için aranan şartlardan herhangi birini sağlamadığının sonradan anlaşılması veya bu şartlardan birinin sonradan kaybedilmesi,
(5) KGB verilmiş bir şahsın, bu belgenin verilmesini takiben güvenlik ile ilgili usul ve kurallara uymadığına yönelik olarak kuruluş tarafından, MAKAMa bilgi verilmesi,
(6) KGB verilen akademisyen personelin görev aldığı projenin bittiğine ilişkin Proje Makamınca geri bildirim sağlanması ve personelin, çalıştığı kuruluştan veya KGB almasını gerektiren görevinden ayrılması,
(7) Kuruluşta görevli KGB sahibi personelin tamamını kapsayacak şekilde, kuruluşa ait Tesis Güvenlik Belgesinin ve/veya Üretim İzin Belgesinin iptal edilmesi,
(8) KGBnin süresinin dolması ve zamanında yenileme talebinde bulunulmaması halinde personele verilmiş KGB iptal edilir.
b. KGBnin gizlilik derecesi seviyesinin indirilmesi, yükseltilmesi veya KGBnin iptali, Proje Makamı veya kuruluş tarafından talep edilebilir. Ancak belgenin seviyesinin değiştirilmesi ve iptali, MAKAM yapılacak değerlendirme sonucuna göre yapılır.
c. KGB ile ilgili hususların Bilmesi Gereken Prensibi çerçevesinde uygulanmasından ve yürütülmesinden Kuruluş Üst Yöneticisi ile birlikte Kuruluş Güvenlik Koordinatörü MAKAMa karşı sorumludur. MAKAM tarafından görevlendirilen Denetim Heyetince yapılacak tüm haberli veya habersiz denetimlerde bu hususlar yerinde incelenir.
Yorumlar